O „uderzeniu” samobójczej śmierci i przyjęciu tego w procesie terapii
Więcej
Ukryj
1
Uniwersytet Jagielloński, Collegium Medicum, Katedra Psychiatrii, Pracownia Psychologii i Psychoterapii Systemowej
2
Uniwersytet Jagielloński, Collegium Medicum, Katedra Psychiatrii, Zakład Terapii Rodzin i Psychosomatyki
Zaznaczeni autorzy mieli równy wkład w przygotowanie tego artykułu
Data nadesłania: 10-10-2025
Data ostatniej rewizji: 29-11-2025
Data akceptacji: 23-12-2025
Data publikacji: 23-07-2026
Psychoter 2026;216(1):57-69
SŁOWA KLUCZOWE
DZIEDZINY
STRESZCZENIE
Artykuł podejmuje temat doświadczenia traumatycznej utraty związanej zsamobójczą śmiercią bliskiej osoby, jak również pracy z tym doświadczeniem w terapii rodzinnej. Zwraca szczególną uwagę na rolę wstydu, poczucia winy oraz nawracającego pytania „dlaczego?” i na potencjalne zakłócenie więzi rodzinnych po tym traumatycznym wydarzeniu.
Tekst ma charakter kazuistyczny i poglądowy. Przeprowadzono analizę fragmentów sesji terapeutycznych z rodzinami po samobójczej śmierci dziecka oraz odniesiono się do literatury z obszaru teorii przywiązania i badań nad wstydem w kontekście utraty i żałoby. Samobójstwo dziecka powoduje u rodziców zachwianie rodzicielskiej kompetencji, zakwestionowanie ich dotychczasowej tożsamości, jak również stwarza ryzyko zranień w obrębie rodzinnych więzi. Często wstyd staje się centralnym doświadczeniem, które utrudnia komunikację i przeżywanie żałoby, co dalej uniemożliwia reparację więzi oraz stopniowe przeformułowywanie swojej tożsamości. Proces terapeutyczny pozwala etapowo przełamywać wstyd, który, kiedy jest skrywany, powoduje osamotnienie, oraz dzielić się emocjami i wspólnie poszukiwać znaczeń wobec tajemnicy straty.
Terapia traumatycznej utraty wymaga od terapeuty stworzenia przestrzeni umożliwiającej wypowiadanie myśli i uczuć, które mogą być blokowane z powodu wstydu, tabu czy też chęci wzajemnej ochrony. Proces terapeutyczny jest ukierunkowany na pracę z poczuciem winy, nadanie nowych znaczeń i utrzymywanie więzi.