Zachowania autoagresywne, w tym samouszkodzenia niebędące próbą samobójczą (ang. non-suicidal self-injury, NSSI), stanowią rosnący problem kliniczny wśród młodzieży i młodych dorosłych, a ich rozpowszechnienie w tej grupie wiekowej wskazuje na potrzebę pogłębionej refleksji diagnostycznej i terapeutycznej. Celem poniższej pracy poglądowej jest uporządkowanie aktualnej wiedzy na temat zjawiska samookaleczania w kontekście współczesnych klasyfikacji zaburzeń psychicznych, takich jak DSM-5 oraz ICD-11, które w ostatnich latach zaczęły wyodrębniać NSSI jako odrębną jednostkę diagnostyczną, wymagającą dalszych badań oraz precyzyjnych kryteriów diagnostycznych. W artykule przedstawiono obraz kliniczny samookaleczeń, wtym różnorodność form zachowań autoagresywnych, ich przebieg, częstotliwość oraz towarzyszące im objawy psychopatologiczne, takie jak lęk, depresja czy zaburzenia osobowości. Omówiono funkcje samouszkodzeń oraz przytoczono dane epidemiologiczne dotyczące rozpowszechnienia NSSI w populacji adolescentów, a także wskazano czynniki ryzyka, takie jak traumatyczne doświadczenia, zaburzenia więzi, impulsywność, niska zdolność regulacji emocji czy obecność współistniejących zaburzeń psychicznych. Druga część przeglądu koncentruje się na teoriach wyjaśniających genezę zachowań autoagresywnych, ze szczególnym uwzględnieniem podejść psychoanalitycznych, które interpretują NSSI jako przejaw wewnętrznych konfliktów psychicznych i nieuświadomionej agresji kierowanej przeciwko sobie.