Psychoterapia poznawczo-behawioralna w leczeniu problematycznego korzystania z pornografii
Więcej
Ukryj
1
Uniwersytet Medyczny w Lublinie, Szkoła Doktorska
2
Uniwersytet Medyczny w Lublinie, Katedra Psychospołecznych Aspektów Medycyny, Zakład Psychologii
3
Uniwersytet Medyczny w Lublinie, Wydział Lekarsko-Dentystyczny
4
Uniwersytet Medyczny im. Piastów Śląskich we Wrocławiu, Wydział Lekarski
Data nadesłania: 02-01-2026
Data ostatniej rewizji: 12-05-2026
Data akceptacji: 12-05-2026
Data publikacji: 28-10-2026
Psychoter 2026;217(2):73-87
SŁOWA KLUCZOWE
DZIEDZINY
STRESZCZENIE
Problematyczne korzystanie z pornografii (PPU) stanowi złożone zjawisko kliniczne, coraz częściej
ujmowane w kontekście zaburzeń z kręgu kompulsywnych zachowań seksualnych (CSBD), wprowadzonych
do klasyfikacji ICD-11. W literaturze podkreśla się, że PPU wiąże się z utratą kontroli nad
zachowaniami seksualnymi, dysregulacją emocji, obniżeniem jakości życia oraz istotnym cierpieniem
psychicznym, przy jednoczesnym braku jednoznacznych kryteriów diagnostycznych i standardów leczenia.
Psychoterapia poznawczo-behawioralna (CBT) stanowi obecnie najczęściej opisywaną i najlepiej
udokumentowaną formę interwencji w przypadku PPU, obejmując zarówno klasyczne techniki drugiej
fali CBT, jak i nowsze podejścia trzeciej fali, takie jak terapia akceptacji i zaangażowania (ACT)
oraz interwencje oparte na uważności (mindfulness). Dostępne badania sugerują, że interwencje CBT
prowadzą do istotnej redukcji częstotliwości korzystania z pornografii, kompulsyjności seksualnej
i objawów internalizacyjnych, a także do poprawy samokontroli i regulacji emocjonalnej. Szczególnie
obiecujące wyniki uzyskuje się w programach integrujących elementy akceptacji i uważności, które
sprzyjają większej zgodności zachowań z wartościami osobistymi oraz zmniejszeniu niezgodności
moralnej (moral incongruence). Coraz więcej danych wskazuje również na skuteczność terapii CBT
prowadzonej online, stanowiącej alternatywę dla tradycyjnych form pomocy, zwłaszcza wśród osób
unikających kontaktu bezpośredniego z terapeutą z powodu wstydu lub obaw przed stygmatyzacją.
Ograniczenia dotychczasowych badań obejmują niewielkie próby, przewagę populacji męskich
oraz brak jednolitych kryteriów oceny skuteczności. Konieczne jest prowadzenie dalszych, dobrze
zaprojektowanych badań obejmujących zróżnicowane grupy pacjentów i porównujących skuteczność
różnych form interwencji CBT. Zgromadzony materiał wskazuje, że terapia poznawczo-behawioralna,
zarówno w formie tradycyjnej, jak i zdalnej, pozostaje obecnie najbardziej uzasadnionym empirycznie
podejściem terapeutycznym w leczeniu problematycznego korzystania z pornografii.